Ghé Thăm Làng Địa Linh: Nơi Những Vị Thần Bếp Bước Ra Từ Lò Nung

Về thăm làng Địa Linh để khám phá câu chuyện đầy cảm hứng đằng sau những bức tượng ông Táo đất nung mộc mạc của vùng đất Huế. Hãy nghe Nguyễn Công Sơn (Thừa Thiên Huế) một travel blogger nổi tiếng bật mí .

Nếu bạn đang tìm kiếm một góc nhìn thật khác biệt về Huế ngoài những đền đài đồ sộ, hãy cùng mình tản bộ về những miền quê yên bình. Nơi đây luôn giấu kín những điều giản dị nhưng đầy sức hút trong từng nếp nhà, chờ đợi người lữ khách cất công khám phá. Lần này, mình muốn kể cho mọi người nghe về một điểm đến vô cùng đặc biệt luôn nhộn nhịp mỗi dịp Tết đến xuân về.

                                                                                              Ảnh được sưu tầm

Đó chính là làng Địa Linh, một ngôi làng hiền hòa nằm nép mình bên bờ sông Hương thơ mộng. Làng quê này hiện vẫn đang miệt mài gìn giữ nghề nặn tượng ông Táo bằng đất nung, một nét văn hóa độc đáo hiếm hoi còn sót lại. Chuyến đi này chắc chắn sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm chân thực về đời sống tinh thần rực rỡ của con người nơi đây.

Tọa lạc ngay sát khu vực phố cổ Bao Vinh thuộc phường Hương Vinh, thành phố Huế, làng Địa Linh mang đậm dáng vẻ của một vùng nông thôn thanh bình. Nơi đây được nhiều người biết đến như là địa chỉ cuối cùng ở vùng đất này còn duy trì việc tạo hình các vị thần bếp bằng phương pháp thủ công. Theo truyền thống của người Việt, bộ ba tượng đất nung gồm hai ông và một bà chính là những vị thần linh thiêng cai quản toàn bộ chuyện bếp núc gia đình.

Ở Huế, tín ngưỡng thờ cúng ông Táo mang một màu sắc rất đỗi trang trọng và gắn bó mật thiết với sinh hoạt đời thường. Cứ vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình đều cẩn thận thay bộ tượng mới trên trang thờ nhằm mong cầu một năm ấm no, sung túc. Nhờ vậy, những bức tượng nhỏ bé xuất phát từ làng Địa Linh đã nghiễm nhiên trở thành một phần linh hồn vĩnh cửu trong tâm thức của người dân bản địa.

Ngược dòng thời gian về thời nhà Nguyễn, vùng đất Địa Linh vốn dĩ đã vô cùng nổi danh nhờ sở hữu nguồn đất sét tự nhiên có chất lượng tuyệt hảo. Chính vì lý do đó, triều đình xưa đã quyết định chọn nơi đây để thành lập "Nê ngõa tượng cục". Xưởng thủ công đặc biệt này chuyên đảm nhận việc sản xuất gạch ngói cao cấp phục vụ quá trình xây dựng lăng tẩm và cung điện cho các vị vua chúa.

                                                                                              Ảnh được sưu tầm

Trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, công việc làm gạch ngói cho triều đình dần lùi vào dĩ vãng, nhường chỗ cho những thay đổi của thời cuộc. Dù vậy, đôi bàn tay khéo léo của người thợ vẫn không hề ngừng nghỉ khi họ linh hoạt ứng dụng kỹ thuật nhào nặn đất sét ấy vào việc đúc tượng ông Táo. Nghề nặn tượng truyền thống cũng từ cái nền móng lịch sử vững chắc đó mà hình thành, được các thế hệ con cháu trân trọng gìn giữ cho tới tận hôm nay.

Quá trình tạo ra một bức tượng hoàn thiện luôn đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi bàn tay cực kỳ khéo léo của người nghệ nhân. Đất sét sau khi mang về phải được trộn với nước, nhồi nặn liên tục cho đến khi đạt độ mềm mịn tối đa và không còn lẫn tạp chất. Tiếp theo, đất sẽ được nén chặt vào những chiếc khuôn đúc làm bằng gỗ lim nguyên khối để đảm bảo các đường nét hoa văn luôn sắc sảo. Người thợ sẽ gạt bỏ phần đất thừa thật cẩn thận nhằm tạo ra một khối tượng vững chãi, có thể đứng thẳng thớm trên trang thờ.

Tượng sau khi tháo khỏi khuôn sẽ được mang đi phơi dưới ánh nắng tự nhiên cho khô ráo, sau đó xếp cẩn thận vào lò nung bằng trấu suốt một ngày đêm. Khi những mẻ tượng chín đỏ rời lò, thợ thủ công sẽ tiến hành quét thêm một lớp sơn màu cánh gián hoặc điểm xuyết các họa tiết rực rỡ để tăng phần sinh động. Mọi công đoạn đều được thực hiện hoàn toàn bằng sức người, minh chứng rõ nét cho tâm huyết của những người thợ gắn bó sâu nặng với nghề.

                                                                                              Ảnh được sưu tầm

Nếu có cơ hội ghé thăm Huế vào những ngày giáp Tết, làng Địa Linh chắc chắn sẽ là một mảnh ghép tuyệt vời cho hành trình trải nghiệm của bạn. Bầu không khí lúc này trở nên vô cùng nhộn nhịp, len lỏi khắp các con ngõ nhỏ là mùi khói trấu nồng đượm đan xen cùng tiếng nói cười rôm rả. Những khay tượng đất nung xếp hàng dài chờ nắng phơi khô tạo nên một khung cảnh bình dị, mang đậm hơi thở của mùa xuân đang cận kề.

Nguyễn Công Sơn (Thừa Thiên Huế)